Przejdź do głównej zawartości

Mahonia pospolita (Mahonia aquifolium)- odmiany, uprawa i pielęgnacja

Mahonię pospolitą podziwiałem w okresie, kiedy jeszcze nie miałem pojęcia, że mahonia jest mahonią. W moich rodzinnych stronach nie był to popularny krzew, choć w zieleni miejskiej można było spotkać kilka okazów. Oczywiście najbardziej wyraziste były w okresie wiosennym, kiedy ukazywały się cytrynowe kwiaty, zebrane w szczytowe, groniaste kwiatostany.


Mahonia dekoracyjna nie tylko z kwiatów
Mahonia, określana także jako ościał,  zaliczana jest do berberysowatych, a jej rodzaj obejmuje kilkadziesiąt gatunków. W naszych ogrodach dominuje mahonia pospolita, (Mahonia aquifolium). W ogrodzie rodzinnym uprawiamy ją od wielu lat, a krzew zapewne otrzymaliśmy od miłośnika roślin, bo nie przypominam sobie, aby został zakupiony w centrum ogrodniczym.
Przez te lata uprawy mogę stwierdzić, że mahonia pospolita faktycznie nie jest zajmująca w uprawie ani kapryśna. Rośnie bezproblemowo, a jej dekoracyjność, zależnie od upodobań estetycznych, może być ceniona nawet przez cały rok kalendarzowy. Wiosną zachwyca kwiatostanami, jesienią owocami, a poza tym dekoracyjnymi, błyszczącymi liśćmi, które w początkowej fazie są jasnozielone, następnie ciemnozielone, a na okres zimy przebarwiają się (odcienie brązu, czerwieni).
Naturalne stanowiska mahonii pospolitej występują w Ameryce Północnej. Do Europy sprowadzona w XIX w., szybko stała się bardzo popularna i chętnie sadzona w parkach i ogrodach.


Mahonia pospolita (mahonia ostrolistna) najczęściej uprawianym gatunkiem mahonii w naszych ogrodach
Mahonia aquifolium jest najpopularniejszą przedstawicielką rodzaju Mahonia. Ze względu na swoją dekoracyjność, niewielkie wymagania, a także wysoką mrozoodporność, warto ją sadzić w ogrodach, parkach itp.
Krzew osiąga do około 1-1,5 m wysokości oraz trochę większą szerokość. Pokrój ma krzaczasty, pędy bardziej wyprostowane, słabo rozgałęzione.
Liście mahonii pospolitej złożone, składają się  z kilku mniejszych, sztywnych, skórzastych liści, ząbkowanych, z niewielkimi kolcami. Młode liście jasnozielone, starsze ciemnozielone, błyszczące, od spodu matowe.
Wiosną (kwiecień- maj) ukazują się groniaste kwiatostany, zachwycające cytrynową barwą. Obficiej kwitną krzewy posadzone w jaśniejszych zakątkach ogrodu. Kwiaty są pachnące i miododajne.
Od późnego lata,  krzew dekorują ciemne owoce z szaroniebieskim nalotem. Nie są popularne w kuchni, a zawierają dużo witaminy C i mogą zostać wykorzystane do przyrządzenia konfitur, soku, galaretek. W smaku są cierpkie. Owoce stanowią pożytek dla ptactwa.
Warto je sadzić w ogrodach ekologicznych (łatwa uprawa, małe wymagania, mała podatność na choroby, pożytek dla ptactwa).
Jesienią liście mahonii pospolitej przebarwiają się i zachwycają zmiennymi odcieniami czerwieni i brązu. Liście w większości utrzymują się przez całą zimę, więc są bardzo wartościowe w okresie, kiedy cieszą nawet niewielkie, barwne akcenty w ogrodzie.
Mahonia pospolita preferuje stanowisko półcieniste do zacenionego, choć poradzi sobie także na stanowisku słonecznym, jeżeli zapewnimy jej dostatecznie wilgotne podłoże, a w okresie zimy (zwłaszcza pod koniec, kiedy słońce intensywniej grzeje) będziemy cieniować, aby uchronić ją przed zgubnym działaniem suszy fizjologicznej.
Podłoże dla mahonii powinno być z dużym udziałem próchnicy, przepuszczalne, piaszczysto- gliniaste, nie za piaszczyste, nie za lekkie, gdyż w takim podłożu krzewy słabiej rosną i gorzej znoszą okres zimy.
U mnie podłoże zostało wzbogacone dobrze przerobionym kompostem.
Należy zaznaczyć, że zima w mniejszym lub większym stopniu odbije się na krzewie, zwłaszcza jak jest mroźna. Należy jednak zaznaczyć, że krzew szybko się regeneruje, a zazwyczaj problem dotyczy suszy fizjologicznej, przez którą krzew straci część liści.
Susza fizjologiczna polega na tym, że w okresie zimy, gdy podłoże jest zmarznięte, krzew nie ma jak uzupełnić niedoboru wody, która transpiruje z liści. Proces ten potęguje silne nasłonecznienie, a także wietrzne stanowisko.
W okresie jesiennym gdy aura charakteryzuje się brakiem opadów bądź też opady są znikome, należy przed nadejściem mrozów solidnie podlać krzew. Podobnie postępujemy w przypadku innych krzewów, charakteryzujących się zimozielonymi liśćmi.
Cięcie krzewu jest zazwyczaj zbędne i sprowadza się jedynie do usunięcia uszkodzonych pędów, zaschniętych, chorych liści. Zabieg ten najlepiej wykonać po kwitnieniu.
Krzew bardzo łatwo rozmnożyć. Gatunek  możemy rozmnożyć z nasion, ale zdecydowanie łatwiej jest skorzystać z odrostów korzeniowych czy też zrobić odkład, czy pobrać sadzonkę. Dzięki wegetatywnemu rozmnożeniu szybko uzyskamy kwitnący krzew. Rozmnażając roślinę generatywnie poprzez nasiona, kwitnący krzew uzyskamy dopiero po kilku latach.
Mahonia aquifolium nie jest podatna na choroby i szkodniki.
Krzew sprawdzi się w każdym ogrodzie. Można posadzić ją pojedynczo lub w grupie krzewów. Posadzona w grupie, lepiej sobie radzi w okresie zimy. Bywa wykorzystywana także na żywopłot, jak również do obsadzania wolnych przestrzeni pod koronami drzew. Mahonia bywa także sadzona w pojemnikach.
Krzew charakteryzuje się wolnym wzrostem. Ma płytki system korzeniowy i nie lubi przesadzania.
Mahonie zakupioną w pojemniku można sadzić od wiosny do jesieni. Posadzona wiosną lepiej się ukorzeni, zaaklimatyzuje, a tym samym dobrze poradzi sobie w okresie zimy. Młode okazy należy otoczyć szczególną opieką. Pamiętamy o podlewaniu, a także o okryciu młodego krzewu na zimę. Sadźmy mahonie w zacisznych zakątkach ogrodu, gdyż mimo że są mało wymagające, to jeżeli zapewnimy  dobre warunki do wzrostu, będą piękniej i pokaźniej się prezentowały w ogrodzie, a także obficiej kwitły.
W sprzedaży można nabyć wiele ciekawych odmian mahonii pospolitej. Wybrane z nich: ‘Apollo’ ( odmiana charakteryzująca się zwartym pokrojem, osiąga mniejsze rozmiary niż gatunek, a także posiada większe kwiatostany), ‘Smaragd’ (odmiana tak jak ‘Apollo’ także osiąga mniejszą wysokość), ‘Atropurpurea’ (odmiana ładnie się przebarwia jesienią).

Poza mahonią pospolitą w ogrodach uprawiana jest także mahonia rozłogowa (Mahonia repens) oraz zdecydowanie rzadziej mahonia pośrednia (Mahonia x  media). 



Więcej zdjęć znajdziesz tutaj




Komentarze

  1. Witaj Grzegorzu. Bardzo wyczerpujący artykuł. Dziękuję. Miałam kiedyś w ogrodzie machonię. Przemarzła niestety pewnej zimy i całkowicie uschła nie wiedząc czemu. Będę musiała wrócić do jej uprawy bo zachwyca mnie swoimi kwiatami i jagodami. Pozdrawiam serdecznie.

    OdpowiedzUsuń
  2. Polecam, wiosną prezentuje się niezwykle pięknie :) Pozdrawiam serdecznie :)

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Dziękuję za odwiedziny! Jeżeli zechcesz zostawić komentarz, będę Tobie bardzo wdzięczny. Serdecznie pozdrawiam :)

Popularne posty z tego bloga

Wierzba japońska 'Hakuro nishiki'- Salix integra (wierzba całolistna)- wymagania, pielęgnacja, cięcie …

Wierzba całolistna zwana japońską w odmianie ‘Hakuro nishiki’ to jedna z najczęściej uprawianych wierzb w naszych ogrodach. Nie dziwię się, ponieważ jest wyjątkowo dekoracyjna, a poza tym ma tak niewielkie wymagania i zazwyczaj przy odpowiedniej pielęgnacji nie sprawia żadnych problemów.

Syrop z miodu, cytryny i imbiru na przeziębienie, kaszel i nie tylko :)

Dziś troszkę inna tematyka, ale do działu Smacznie i zdrowo jak najbardziej pasuje :) Ostatnio po raz kolejny przygotowałem syrop z miodu, cytryny i imbiru, a to dlatego, że świetnie sprawdza się w zwalczaniu przeziębienia i kaszlu. W sumie zażywam go profilaktycznie, ale jak do tej pory przeziębienie i kaszel omija mnie szerokim łukiem. Wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć, więc warto sięgać po to co dobroczynnie wpływa na nasz organizm i jest w zasięgu ręki i co ważne nie jest tabletką z apteki.

Pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej- jak przechować poinsecję?

Wilczomlecz piękny nazywany powszechnie gwiazdą betlejemską jest obecnie jednym z najbardziej wyrazistych roślinnych symbolów Świąt Bożego Narodzenia. Stanowi podstawę świątecznych dekoracji w mieszkaniu. Po świętach, zazwyczaj ląduje w śmietniku :(, a przecież można spróbować ją przechować. Dajmy roślinie szansę ponownego zakwitnięcia, jest tego warta o czym świadczą liczne zdjęcia pięknych, rozrośniętych okazów,  miłośników roślin, którzy z sukcesem uprawiają gwiazdę betlejemską przez wiele lat, nie traktując jej jako rośliny sezonowej. 





Czy hortensja ogrodowa (Hydrangea macrophylla) wymaga cięcia?

Hortensje ogrodowe (Hydrangea macrophylla) uprawiam od wielu lat. Posiadam około 20-30 krzewów, z czego zdecydowaną większość uzyskałem poprzez rozmnażanie wegetatywne. Obecnie mamy zimę i już zastanawiam się, jak w tym roku krzewy zniosą ten trudniejszy okres, a także wiosenne przymrozki. Mimo że ogród znajduje się na Pomorzu Zachodnim, to jednak bywają lata, że krzewy bardzo przemarzają, co przekłada się na intensywność kwitnienia. 

Hortensje- najpopularniejsze gatunki i uprawa

Nie trzeba nikogo przekonywać, że hortensje należą do najbardziej znanych i lubianych krzewów, uprawianych w naszych ogrodach. Naturalne siedliska hortensji występują w Ameryce oraz Azji, a znanych jest ponad 30 gatunków zaliczanych do rodzaju. 



Dereń biały (Cornus alba) – cięcie derenia białego

W okresie zimy szczególnie cenimy rośliny zimozielone, rośliny o oryginalnym pokroju czy też o barwnych pędach. To dzięki nim ogród w tym smutniejszym okresie, także zachwyca i zachęca do zimowych spacerów. Szczególnie cennym krzewem jest z pewnością dereń biały o ładnie przebarwiających się  pędach.

Szałwia omszona (Salvia nemorosa)- wygląd, uprawa i pielęgnacja

Szałwia omszona (Salvia nemorosa) jest jedną z moich ulubionych bylin. Pierwszą sadzonkę tej rośliny nabyłem (jak dobrze pamiętam) w 2007 roku. Od tamtej pory w okresie kwitnienia zachwyca przepiękną i bardzo wyrazistą barwą kwiatów. Poniżej zdjęcia i kilka informacji o roślinie oraz jej uprawie i pielęgnacji. 

Lawenda francuska - kilka uwag o uprawie i pielęgnacji

Lawenda francuska charakteryzuje się bardzo ciekawym kwiatostanem, składającym się z kwiatów płodnych i bezpłodnych oraz większych podsadek. Najczęstsza barwa kwiatów to fiolet, ale można spotkać lawendę francuską także w barwie niebieskiej oraz białej. Kwitnie około maja i czerwca, i może powtórzyć kwitnienie. Ta zimozielona krzewinka należąca do rodziny jasnotowatych w sprzyjających warunkach może osiągać około metra wysokości choć nie w naszym, dużo chłodniejszym klimacie. Tak jak przystało na lawendę posiada bardzo aromatyczne, szarozielone ulistnienie, które z pewnością odstraszy mole w szafie.

Goździk brodaty (Dianthus barbatus)- wygląd, uprawa i pielęgnacja

Uprawiane w ogrodach goździki brodate, zwane także kamiennymi zazwyczaj osiągają do około 40- 50 cm wysokości. Czasem mogą być wyższe, choć coraz częściej wybieramy odmiany karłowe, których wysokość osiąga około 30 cm. Karłowe goździki nie są tak narażone na pokładanie jak odmiany wyższe, zwłaszcza w deszczowe i wietrzne dni.

Marzec w ogrodzie

Gdy pogoda pozwoli marzec staje się najbardziej pracowitym okresem dla posiadaczy ogrodów ozdobnych oraz warzywnika. W tym czasie, należy przygotować ogród, a przede wszystkim rośliny do kolejnego okresu wegetacyjnego.