Przejdź do głównej zawartości

Powojniki- ogólne informacje o rodzaju, uprawie i pielęgnacji

Powojniki to jedne z najpiękniejszych pnączy uprawianych w ogrodach. Olbrzymie zróżnicowanie gatunkowe i odmianowe sprawia, że w każdym ogrodzie można znaleźć miejsce dla tych obficie kwitnących roślin. Wiele odmian z powodzeniem można uprawiać w pojemnikach, dlatego też tak często uprawiane są na balkonach i tarasach. Najchętniej sięgamy po odmiany wielkokwiatowe, dostępne w tak wielu odmianach, a przy tym obficie kwitnące. Na uwagę zasługują także powojniki botaniczne oraz coraz częściej uprawiane powojniki bylinowe.
Rodzina
Powojniki zaliczamy do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae).
Wygląd
Moim pierwszym powojnikiem był powojnik wielkokwiatowy ‘Jackmanii’. To idealna odmiana dla wszystkich, którzy rozpoczynają przygodę z tymi roślinami. Jest sprawdzona, niezawodna, tolerancyjna, odporna, a przy tym bardzo obficie kwitnąca. Zaliczana jest do odmian późno kwitnących. To stara angielska odmiana uzyskana jeszcze w XIX w. Może dorastać do 4 m wysokości, wspinając się po podporze za pomocą ogonków liściowych. Kwiaty ukazują się w czerwcu, nie są największe, ale jak dla mnie mają bardzo ładny fioletowopurpurowy kolor.

W sprzedaży dostępne są przepiękne odmiany powojników wielkokwiatowych, także o pełnych kwiatach. Niezwykle miłe jest to, że na świecie znane i cenione są także polskie odmiany powojników np. ‘Generał Sikorski’ (odmiana wcześnie kwitnąca o niebieskofioletowych kwiatach), ‘Jan Paweł II’ (odmiana wcześnie kwitnąca o białych kwiatach z różowawym przebarwieniem), ‘Błękitny Anioł’ (odmiana późno kwitnąca o kwiatach jasnoniebieskich i pofalowanych płatkach), ‘Niobe’ (odmiana wcześnie kwitnąca o ciemnoczerwonych kwiatach). Inne piękne odmiany to m.in ‘Mazury’ (odmiana późno kwitnąca o pełnych, jasnoniebieskich kwiatach), ‘Jan Popiełuszko’ (odmiana wcześnie kwitnąca o białych kwiatach) i wiele, wiele innych.
Powojniki botaniczne obejmują liczne gatunki oraz ich odmiany, a także mieszańce, charakteryzujące się mniejszymi wymaganiami niż powojniki wielkokwiatowe. Może nie osiągają tak dużych i widowiskowych kwiatów, ale obficie kwitną i są łatwiejsze w uprawie. Odmiana ‘Venosa Violacea’ z Grupy Viticella, wywodzi się od powojnika włoskiego (Clematis viticella). Wspomnianą odmianę nabyłem prawie 10 lat temu i w tym okresie nie sprawiała większych problemów. Jest mało wymagająca, łatwa w uprawie, osiąga do około 3 m wysokości, kwitnie latem, a fioletowobiałe kwiaty, są naprawdę bardzo dekoracyjne.

Inne gatunki to m.in. powojnik tangucki (Clematis tangutica), silnie rosnący, charakteryzujący się niewielkimi, żółtymi kwiatami, a także dekoracyjnymi owocostanami. Poza tym Clematis alpina z Grupy Atragene, Clematis flammula z Grupy Flammula, Clematis texensis z Grupy Texensis i inne.
Powojniki bylinowe to m.in. powojnik wonny (Clematis x aromatica) o ładnych, pachnących, fioletowych kwiatach z jasnymi pręcikami, uprawiany jako roślina okrywowa, a także w pojemnikach oraz przy pergolach czy też innych podporach. Nie można zapomnieć także o powojniku całolistnym (Clematis integrifolia), charakteryzującym się drobnymi, niebieskimi oraz dzwonkowymi kwiatami. Liczne jego mieszańce skupione są w Grupie Integrifolia. Jasnoniebieskie kwiaty, charakterystyczne są także dla powojnika barszczolistnego (Clematis heracleifolia), który bardzo często uprawiany jest w odmianie ‘Cassandra’, charakteryzującej się ciemnoniebieskimi kwiatami, oczywiście ładnie pachnącymi, ukazującymi się latem. Osiąga do około jednego metra wysokości. Białymi, a zarazem pachnącymi kwiatami może nas zainteresować powojnik prosty (Clematis recta). Osiąga do około jednego metra wysokości i sprawdzi się na rabatach bylinowych, a także w grupie krzewów.
Okres kwitnienia
Powojniki kwitną od wiosny do jesieni, zależnie od gatunku czy też odmiany. Powojniki wielkokwiatowe zależnie od odmiany kwitną od późnej wiosny i powtarzają kwitnienie późnym latem bądź też kwitną później i dłużej. Odmiany powojników wielkokwiatowych wcześnie kwitnące, kwitną na pędach zeszłorocznych, a odmiany późno kwitnące kwitną na pędach tegorocznych, co wpływa na sposób przycinania tych roślin.
Warunki uprawy
Warunki uprawy należy dostosować do potrzeb zakupionej rośliny. Zależnie od gatunku, mogą preferować bardziej nasłonecznione czy też półcieniste stanowiska, a przy tym zaciszne, gdyż mrozoodporność tych roślin, mimo że jest całkiem dobra, to w tak zróżnicowanej grupie, skupiającej mnóstwo gatunków, istnieją gatunki i odmiany, mniej bądź bardziej znoszące zimowe zawieruchy i ujemne temperatury. Tak lubiane przez nas powojniki wielkokwiatowe pod tym względem całkiem dobrze sobie radzą. Preferując przy tym podłoże żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne, przepuszczalne o pH w granicach 6- 7.
Pielęgnacja
Aby posadzone powojniki dobrze nam rosły, konieczne jest zapewnienie im jak najbliższych optymalnym warunków. Bardzo istotne jest dobre przygotowanie podłoża, a także sposób posadzenia. Techniki sadzenia dobieramy zależnie od zakupionej odmiany, dlatego tak ważne jest, aby kupować prawidłowo oznaczone rośliny, wysokiej jakości. Najbardziej popularne powojniki wielkokwiatowe sadzimy głębiej niż rosły w pojemniku (do około 10 cm głębiej). Tak posadzone będą lepiej rosły, a także będą bardziej zdrowe i odporniejsze na choroby. Podłoże wzbogacamy kompostem, torfem, a na glebach ciężkich, niezbędny będzie także drenaż. Po posadzeniu podłoże wokół rośliny najlepiej wyściółkować, albo posadzić niskie byliny, które będą chroniły przed nadmiernym przesychaniem, a także nagrzewaniem podłoża. Powojniki wielkokwiatowe lubią słońce, ale dolna część powinna być skryta przed słonecznym spojrzeniem.
W pielęgnacji istotne jest także podlewanie, nawożenie (nawozy organiczne np. kompost czy też inne, najlepiej o spowolnionym działaniu).
Ważną kwestią jest także zabieg cięcia, które powinno być dobrane do konkretnej odmiany. Zależnie od gatunku, odmiany powojniki mogą być cięte silnie, słabo, albo wcale bądź nieznacznie w przypadku, zbytniego rozrośnięcia się. Powojniki wielkokwiatowe w pierwszym roku po posadzeniu należy przyciąć na wysokości około 30 cm, aby roślina bardziej się rozkrzewiła. W kolejnych latach odmiany późno kwitnące tniemy nad 2- 3 parą pąków, a więc na wysokości około 20- 50 cm. Tak przycinałem u siebie m.in. powojnika ‘Jackmanii’. Odmiany wcześnie kwitnące tniemy słabo na wysokości w granicach 1-1,5 m, zależnie od wieku rośliny i jej kondycji. Im słabsze i młodsze rośliny tniemy niżej, a zdrowe, starsze wyżej. W grupie powojników, których się nie przycina, chyba że zaistnieje taka potrzeba znajduje się m.in powojnik alpejski, powojnik górski, powojnik wielopłatkowy.


Rozmnażanie
Zależnie od posiadanego gatunku, odmiany, powojniki możemy rozmnożyć poprzez nasiona, sadzonki, odkłady, a nawet podział.
Zastosowanie
Powojniki charakteryzują się bardzo zróżnicowanym zastosowaniem. Zależnie od wybranego gatunku/odmiany, mogą doskonale prezentować się przy ogrodzeniu, pergolach, treliażach, altanach, kratach, drzewach. Wiele z nich doskonale sprawdzi się jako rośliny okrywowe, a także w uprawie pojemnikowej na balkonie i tarasie. Z pewnością do najbardziej lubianych należą połączenia powojników z różami. Warto je sadzić także z innymi pnączami, ponieważ w duetach, mogą prezentować się jeszcze bardziej widowiskowo aniżeli posadzone pojedynczo.

Komentarze

  1. Lubię powojniki i nawet się zastanawiam, czy nie dosadzić jeszcze kilka kolorów. Mam tylko niebieskie i fioletowe. Mój ulubiony to "Błękitny anioł".
    Bardzo ciekawy post Grzesiu.
    Przesyłam serdeczności.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jest tak wiele pięknych odmian, że zazwyczaj ciężko się jest zdecydować na jakąś konkretną odmianę. Mnie ostatnio ciągnie do form botanicznych i powojników bylinowych. Gdyby mieć kilka hektarów ziemi na własność, można byłoby spełniać swoje marzenia :D Muszę obejrzeć Twoje powojniki, więc idę ich szukać u Ciebie, bo mam chwilę :) Pozdrawiam ciepło G.

      Usuń
  2. Mam tez powojniki, bo trudno ich nie mieć. Nigdy mi jednak nie kwitły tak pięknie jak Twoje. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wszystko zależy od odmiany, podłoża i warunków. Masz rację nie można ich nie mieć, są wyjątkowo dekoracyjne. Żałuję, że nigdy nie miałem miejsca na większą ilość powojników, ale jeszcze wszystko przede mną. Pozdrawiam serdecznie :)

      Usuń
  3. Kilka lat temu zakochałam się w powojnikach ! Mam kilka odmian i kolorów ale niestety moje nie kwitną tak pięknie jak Twoje ! Cały czas szukam nowych odmian a w centrum ogrodniczym zawsze tracę głowę i wybieram powojniki kierując się ich kolorem !
    Dziękuję za ciekawe informacje i pozdrawiam !

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W sprzedaży jest tyle pięknych odmian, więc ciężko nie stracić głowy :D Gdyby tylko mieć dużo zacisznej przestrzeni, to można byłoby stworzyć powojnikowy ogród. W okresie kwitnienia byłby bajeczny. Pozdrawiam serdecznie G.

      Usuń

Prześlij komentarz

Dziękuję za odwiedziny! Jeżeli zechcesz zostawić komentarz, będę Tobie bardzo wdzięczny. Serdecznie pozdrawiam :)

Popularne posty z tego bloga

Wierzba japońska 'Hakuro nishiki'- Salix integra (wierzba całolistna)- wymagania, pielęgnacja, cięcie …

Wierzba całolistna zwana japońską w odmianie ‘Hakuro nishiki’ to jedna z najczęściej uprawianych wierzb w naszych ogrodach. Nie dziwię się, ponieważ jest wyjątkowo dekoracyjna, a poza tym ma tak niewielkie wymagania i zazwyczaj przy odpowiedniej pielęgnacji nie sprawia żadnych problemów.

Lawenda francuska - kilka uwag o uprawie i pielęgnacji

Lawenda francuska charakteryzuje się bardzo ciekawym kwiatostanem, składającym się z kwiatów płodnych i bezpłodnych oraz większych podsadek. Najczęstsza barwa kwiatów to fiolet, ale można spotkać lawendę francuską także w barwie niebieskiej oraz białej. Kwitnie około maja i czerwca, i może powtórzyć kwitnienie. Ta zimozielona krzewinka należąca do rodziny jasnotowatych w sprzyjających warunkach może osiągać około metra wysokości choć nie w naszym, dużo chłodniejszym klimacie. Tak jak przystało na lawendę posiada bardzo aromatyczne, szarozielone ulistnienie, które z pewnością odstraszy mole w szafie.

Syrop z miodu, cytryny i imbiru na przeziębienie, kaszel i nie tylko :)

Dziś troszkę inna tematyka, ale do działu Smacznie i zdrowo jak najbardziej pasuje :) Ostatnio po raz kolejny przygotowałem syrop z miodu, cytryny i imbiru, a to dlatego, że świetnie sprawdza się w zwalczaniu przeziębienia i kaszlu. W sumie zażywam go profilaktycznie, ale jak do tej pory przeziębienie i kaszel omija mnie szerokim łukiem. Wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć, więc warto sięgać po to co dobroczynnie wpływa na nasz organizm i jest w zasięgu ręki i co ważne nie jest tabletką z apteki. 

Hortensja krzewiasta ‘Annabelle’ (Hydrangea arborescens ‘Anabelle’)- uprawa i pielęgnacja

Hortensje ze względu na swoje widowiskowe kwiatostany należą do najbardziej dekoracyjnych i bardzo pożądanych krzewów ozdobnych, uprawianych w ogrodzie. Wśród wielu gatunków i odmian na uwagę zasługuje m.in. ‘Annabelle’, a więc jedna z najpiękniejszych odmian hortensji krzewiastej i nie tylko. Niezwykle popularna, a przy tym bardzo ceniona.


Hortensje- najpopularniejsze gatunki i uprawa

Nie trzeba nikogo przekonywać, że hortensje należą do najbardziej znanych i lubianych krzewów, uprawianych w naszych ogrodach. Naturalne siedliska hortensji występują w Ameryce oraz Azji, a znanych jest ponad 30 gatunków zaliczanych do rodzaju. 



Lawenda wąskolistna- kilka uwag na temat uprawy i pielęgnacji

Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) w moim ogrodzie pojawiła się w 2007 roku. Zaliczana jest do rodziny jasnowatych, a jej naturalne siedliska występują w Basenie Morza Śródziemnego. 




Pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej- jak przechować poinsecję?

Wilczomlecz piękny nazywany powszechnie gwiazdą betlejemską jest obecnie jednym z najbardziej wyrazistych roślinnych symbolów Świąt Bożego Narodzenia. Stanowi podstawę świątecznych dekoracji w mieszkaniu. Po świętach, zazwyczaj ląduje w śmietniku :(, a przecież można spróbować ją przechować. Dajmy roślinie szansę ponownego zakwitnięcia, jest tego warta o czym świadczą liczne zdjęcia pięknych, rozrośniętych okazów,  miłośników roślin, którzy z sukcesem uprawiają gwiazdę betlejemską przez wiele lat, nie traktując jej jako rośliny sezonowej. 





Dalie- uprawa i pielęgnacja

W drugiej połowie maja do gruntu wysadzam dalie, zwane georginiami. Te zróżnicowane rośliny znakomicie czują się w moim ogrodzie. Może nie stworzyłem im warunków jakie mają w Meksyku i Gwatemali- skąd pochodzą, ale nie przeszkadza im to, aby pięknie kwitnąć, każdego roku. Dodam, że nazwa dalia pochodzi od nazwiska Andreasa Dala, znanego botanika.



Czy hortensja ogrodowa (Hydrangea macrophylla) wymaga cięcia?

Hortensje ogrodowe (Hydrangea macrophylla) uprawiam od wielu lat. Posiadam około 20-30 krzewów, z czego zdecydowaną większość uzyskałem poprzez rozmnażanie wegetatywne. Obecnie mamy zimę i już zastanawiam się, jak w tym roku krzewy zniosą ten trudniejszy okres, a także wiosenne przymrozki. Mimo że ogród znajduje się na Pomorzu Zachodnim, to jednak bywają lata, że krzewy bardzo przemarzają, co przekłada się na intensywność kwitnienia. 

Azalie japońskie- uprawa i pielęgnacja

W ogrodzie oprócz różaneczników posiadam kilka azali japońskich. Są to niewielkie zimozielone krzewy, które już w kwietniu zachwycają obfitym kwitnieniem. Te dalekowschodnie okazy są jednymi z najpiękniejszych krzewów jakie możemy oglądać w ogrodach. Ich piękno wynika zarówno z licznych kwiatów jak i zimozielonych liści oraz ładnego pokroju.