Przejdź do głównej zawartości

Lilie w ogrodzie- uprawa lilii

Rośliny cebulowe to zróżnicowana grupa roślin ozdobnych, obfitująca w zmienne i często widowiskowe gatunki i odmiany. Wiosną zachwycają nas m.in. krokusy, narcyzy, tulipany, a latem swoje pięć minut mają niezwykłe lilie.
Lilia, lilie


Także w naszym rodzimym krajobrazie można spotkać reprezentanta rodzaju Lilium. Lilia złotogłów (Lilium martagon), bo o niej mowa, charakteryzuje się dekoracyjnymi, przewieszającymi się kwiatami, ukazującymi się w pierwszej połowie lata. Objęta jest całkowitą ochroną gatunkową, dlatego nie można jej wykopywać z naturalnych stanowisk. Ta oryginalna i w pełni mrozoodporna lilia jest dostępna w sprzedaży i z jej nabyciem nie powinno być problemów.

Mimo że w ogrodach uprawia się w większości mieszańce azjatyckie, które nie należą do lilii o wygórowanych wymaganiach i dobrze sobie radzą w naszym klimacie, to jednak w sprzedaży dostępne są także gatunki i odmiany lilii bardziej wymagających, dlatego podejmując się uprawy lilii warto, przynajmniej w zarysie zapoznać się z ogólnym podziałem tych roślin.







Rodzaj Lilium reprezentowany jest przez dziesiątki gatunków, występujących w Europie, Azji, a także Ameryce Północnej. Tylko nieliczne z nich uprawiane są w ogrodach np. lilia tygrysia (Lilium lancifolium), tak często spotykana w ogrodach wiejskich, obecnie coraz rzadziej uprawiana. Jej turbanowate, liczne, pomarańczowe kwiaty z ciemnymi plamkami, ukazują się w lipcu i sierpniu. Osiąga do około 150 cm wysokości.

Inne gatunki botaniczne spotykane w uprawie to m.in. lilia Henry'ego (Lilium henryi), lilia wspaniała (Lilium speciosum), lilia tsingtaueńska (Lilium tsingtauense), lilia królewska (Lilium regale), lilia biała (Lilium candidum), lilia japońska (Lilium hansonii).
Lilie uprawiane w naszych ogrodach to przede wszystkim mieszańce, uzyskane w wyniku krzyżowania zróżnicowanych gatunków, a także odmian, skupione w kilku grupach (mieszańce azjatyckie, mieszańce martagon, mieszańce candidum, mieszańce amerykańskie, mieszańce longiflorum, mieszańce trąbkowe, mieszańce orientalne, inne mieszańce, gatunki i odmiany botaniczne).

W ogrodach uprawia się przede wszystkim lilie azjatyckie, orientalne oraz trąbkowe. Dużą popularnością cieszą się także orienpety (OT), a więc odmiany uzyskane w wyniku skrzyżowania lilii orientalnych z liliami trąbkowymi.

Stanowisko
Lilie preferują stanowiska słoneczne do lekko półcienistych. Poza tym zakątek dla lilii powinien być ciepły i zaciszny. Z pewnością lilie podziękują nam pięknym kwitnieniem za zabezpieczenie podłoża przed nadmiernym nagrzewaniem, które w upalne lato na słonecznym stanowisku jest nieuniknione. Podłoże można ściółkować bądź też obsadzić niskimi bylinami czy też roślinami jednorocznymi.

Podłoże
Niezwykle kluczową kwestią w uprawie lilii ogrodowych jest odpowiednio przygotowane podłoże. Nie może być ono ani za ciężkie, ani za lekkie, a na dodatek powinno charakteryzować się odpowiednim pH. Optymalne podłoże dla lilii powinno być próchnicze, przepuszczalne, żyzne, dla większości lilii lekko kwaśne. Lilie orientalne preferują podłoże bardziej kwaśne, podobnie jak lilie amerykańskie. Zasadowe podłoże jest wymagane m.in. dla lilii złotogłów oraz lilii białej. W nieodpowiednim podłożu np. zbyt piaszczystym i mało zasobnym, lilie prezentują się skromniej, natomiast w zbyt mokrym, łatwiej wymarzają, a także podatne są na zagniwanie. Jeżeli w ogrodzie jest ciężka gleba, należy ją rozluźnić, a można pokusić się także o stworzenie podwyższonego zagonu do uprawy lilii.

Sadzenie
Lilie można sadzić zarówno jesienią (IX/X) jak i wczesną wiosną, przy czym wiosenny termin dotyczy przede wszystkim odmian bardziej wrażliwych na mróz (lilie orientalne). Posadzone wiosną, będą miały więcej czasu na dobre ukorzenienie się, a tym samym szansę na lepsze przezimowanie. Przyjmuje się, że lilie sadzimy na głębokość równą trzykrotnej wysokości cebuli, przy czym są wyjątki. Jednym z nich jest Lilium candidum, której cebulę sadzi się na takiej głębokości, aby przykryta była zaledwie 3 cm warstwą podłoża. Poza tym wspomnianą lilię sadzi się w drugiej połowie sierpnia.
Lilie najlepiej sadzić w grupach. Odległości między roślinami wahają się w granicach 30- 50 cm, zależnie od odmiany.
Cebule należy kupować w sprawdzonych punktach sprzedaży, powinny być jędrne, bez oznak przesuszenia, z licznymi korzeniami, a także bez zmian chorobowych oraz uszkodzeń mechanicznych. Przed posadzeniem cebule należy zaprawić środkiem grzybobójczym.
Lilie przesadza się co kilka lat. Zbyt długo uprawiane na tym samym stanowisku słabiej kwitną.

Podlewanie
Lilie podlewa się w razie potrzeby, koniecznie w okresie suszy. Podlewamy rzadziej, ale obficie, aby podłoże zostało dobrze nawilżone. Należy kontrolować wilgotność podłoża, aby nie doszło do jego całkowitego przesuszenia.

Nawożenie
Przed posadzeniem cebul, podłoże warto wzbogacić kompostem. Nawożenie kompostem to świetne rozwiązanie, ponieważ nie tylko dostarcza roślinie niezbędnych składników odżywczych, ale także poprawia strukturę podłoża. W okresie wegetacji można zastosować nawóz z mniejszą zawartością azotu, pamiętając przy tym, że po przekwitnięciu kwiatów, lilii nie należy już nawozić.

Mrozoodporność
Nie wszystkie lilie są w pełni mrozoodporne. Dlatego też decydując się na uprawę lilii, koniecznie należy zapoznać się z mrozoodpornością zakupionej odmiany. Mieszańce azjatyckie radzą sobie bardzo dobrze, natomiast lilie orientalne charakteryzują się większą podatnością na przemarzanie. Cebule lilii orientalnych można wykopać na zimę i przechować zabezpieczone w torfie, w chłodnym pomieszczeniu, w temperaturze około 2ºC. Lilie zimujące w ogrodzie powinny zostać zabezpieczone przed mrozem. Można je okryć liśćmi, korą, torfem, a także nakryć stroiszem bądź słomą.

Rozmnażanie
W amatorskiej uprawie, lilie najłatwiej rozmnożyć wegetatywnie wykorzystując cebulki przybyszowe, a także poprzez ukorzenianie łusek, pobranych z cebuli matecznej. Niektóre lilie, tak jak lilia tygrysia, można rozmnożyć z cebulek powietrznych, które roślina wytwarza w pachwinach liści.

Choroby i szkodniki
Lilie mogą zostać porażone przez szarą pleśń, chorobę grzybową, która atakuje nie tylko liście, łodygę, ale także pąki kwiatowe i kwiaty. Chorobę zwalcza się wykonując kilkukrotnie oprysk chemiczny, stosując przemiennie preparaty grzybobójcze. Pozostałe choroby to m.in. rdza lilii, a także fuzarioza lilii, bardzo groźna choroba, która doprowadza do zamierania roślin. Aby ustrzec lilie przed fuzariozą, konieczne jest przed wysadzeniem cebul w grunt, zaprawić je odpowiednim środkiem grzybobójczym np. Topsinem. W przypadku pojawienia się choroby wirusowej (przebarwienia na liściach, zniekształcenia rośliny, kędzierzawe liście), zainfekowane rośliny należy wykopać i spalić.
Do szkodników lilii należy poskrzypka liliowa (Lilioceris lilii), niewielki czerwonawy chrząszcz, żerujący na liściach. Szara larwa poskrzypki pokryta jest śluzem i odchodami. Ona również, żeruje na liściach. Poza poskrzypką na liliach może pojawić się także mszyca, która nie tylko uszkodzi pąki kwiatowe, ale także zwiększy prawdopodobieństwo wystąpienia choroby wirusowej.
Liczebność szkodnika można ograniczyć, regularnie zbierając larwy i dorosłe chrząszcze. Przy dużej ilości roślin, może zaistnieć konieczność wykonania oprysku.
Dużym problemem mogą okazać się gryzonie, dlatego cebule najlepiej sadzić w specjalnych koszyczkach.

Lilie na balkonie i tarasie
Lilie uprawia się nie tylko w ogrodzie, ale także na balkonach i tarasach. W sprzedaży dostępne są także niskie odmiany lilii, które doskonale nadają się do uprawy w pojemnikach.
W takiej uprawie liczy się przede wszystkim odpowiedni pojemnik, dość wysoki (około 30/40 cm) z dziurami odpływowymi, drenaż, przepuszczalne i próchnicze podłoże. W pielęgnowaniu lilii nie zapominamy o podlewaniu, nawożeniu oraz o usuwaniu przekwitniętych kwiatostanów.
Na jesień cebule najlepiej posadzić w ogrodzie bądź też przechować w chłodnym pomieszczeniu i w roku następnym ponownie zająć lilii na balkonie i tarasie.

Komentarze

  1. Świetny artykuł, wiele przydatnych informacji :-)

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie wyobrażam sobie ogrodu bez lilii. Mam ich wiele, nawet tygrysią :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie dziwię się :) Lilię tygrysią bardzo lubię tak jak i lilię złotogłów. W sumie bardzo mi się podobają lilie botaniczne, ale mieszańce też mają swój urok i są niezwykle widowiskowe :) Serdecznie pozdrawiam :)

      Usuń
  3. Mam u siebie kilka rodzajów i kiedy kwitną sa prawdziwa ozdoba ogrodu, więc chetnie rzeczytałam ten post i znalazłam wiele ciekawych informacji ale nie znalazłam słowa(no chyba ,że przeoczyłam)o tym , które z odmian najbardziej pachną...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję za odwiedziny oraz miły komentarz:) Jeżeli chodzi o pachnące lilie, to myślę, że powinnaś zakupić (chyba, że już posiadasz) lilię białą i lilię królewską. Lilia biała (Lilium candidum) jest bardzo popularna, zwłaszcza w starych ogrodach, zwana jest także lilią św. Józefa. Jej śnieżonobiałe kwiaty pięknie pachną. Lilia królewska (
      Lilium regale) również charakteryzuje się intensywnie pachnącymi kwiatami. Jeżeli chodzi o konkretne pachnące odmiany lilii, to należy ich szukać m.in. wśród lilii trąbkowych oraz lilii orientalnych :) Pozdrawiam G.

      Usuń
    2. Dziękuję . Mam jeszcze jedno pytanie. Lilie dostępne są zarówno w okresie jesiennym jak i wiosennym, podobnie jak piwonie, ale czy faktycznie termin sadzenia jest bez znaczenia....?

      Usuń
    3. U siebie sadziłem lilie zarówno wiosną jak i jesienią. W przypadku najpopularniejszych mieszańców azjatyckich nie zauważyłem różnicy, ale w przypadku lilii orientalnych, różnica była taka, że część mi wymarzła. Przy sadzeniu wiosennym nie ma tego ryzyka i jak nie chcemy w kolejną zimę ryzykować, to lilie orientalne można na zimę wykopać i przechować. Oczywiście zawsze można je okryć, bo zima zimie nie jest równa :) Lilie białą sadzimy w sierpniu. Podsumowując odmiany wrażliwsze lepiej sadzić na wiosnę :) Pozdrawiam G.

      Usuń

Prześlij komentarz

Dziękuję za odwiedziny! Jeżeli zechcesz zostawić komentarz, będę Tobie bardzo wdzięczny. Serdecznie pozdrawiam :)

Popularne posty z tego bloga

Wierzba japońska 'Hakuro nishiki'- Salix integra (wierzba całolistna)- wymagania, pielęgnacja, cięcie …

Wierzba całolistna zwana japońską w odmianie ‘Hakuro nishiki’ to jedna z najczęściej uprawianych wierzb w naszych ogrodach. Nie dziwię się, ponieważ jest wyjątkowo dekoracyjna, a poza tym ma tak niewielkie wymagania i zazwyczaj przy odpowiedniej pielęgnacji nie sprawia żadnych problemów.

Syrop z miodu, cytryny i imbiru na przeziębienie, kaszel i nie tylko :)

Dziś troszkę inna tematyka, ale do działu Smacznie i zdrowo jak najbardziej pasuje :) Ostatnio po raz kolejny przygotowałem syrop z miodu, cytryny i imbiru, a to dlatego, że świetnie sprawdza się w zwalczaniu przeziębienia i kaszlu. W sumie zażywam go profilaktycznie, ale jak do tej pory przeziębienie i kaszel omija mnie szerokim łukiem. Wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć, więc warto sięgać po to co dobroczynnie wpływa na nasz organizm i jest w zasięgu ręki i co ważne nie jest tabletką z apteki.

Pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej- jak przechować poinsecję?

Wilczomlecz piękny nazywany powszechnie gwiazdą betlejemską jest obecnie jednym z najbardziej wyrazistych roślinnych symbolów Świąt Bożego Narodzenia. Stanowi podstawę świątecznych dekoracji w mieszkaniu. Po świętach, zazwyczaj ląduje w śmietniku :(, a przecież można spróbować ją przechować. Dajmy roślinie szansę ponownego zakwitnięcia, jest tego warta o czym świadczą liczne zdjęcia pięknych, rozrośniętych okazów,  miłośników roślin, którzy z sukcesem uprawiają gwiazdę betlejemską przez wiele lat, nie traktując jej jako rośliny sezonowej. 





Goździk brodaty (Dianthus barbatus)- wygląd, uprawa i pielęgnacja

Uprawiane w ogrodach goździki brodate, zwane także kamiennymi zazwyczaj osiągają do około 40- 50 cm wysokości. Czasem mogą być wyższe, choć coraz częściej wybieramy odmiany karłowe, których wysokość osiąga około 30 cm. Karłowe goździki nie są tak narażone na pokładanie jak odmiany wyższe, zwłaszcza w deszczowe i wietrzne dni.

Czy hortensja ogrodowa (Hydrangea macrophylla) wymaga cięcia?

Hortensje ogrodowe (Hydrangea macrophylla) uprawiam od wielu lat. Posiadam około 20-30 krzewów, z czego zdecydowaną większość uzyskałem poprzez rozmnażanie wegetatywne. Obecnie mamy zimę i już zastanawiam się, jak w tym roku krzewy zniosą ten trudniejszy okres, a także wiosenne przymrozki. Mimo że ogród znajduje się na Pomorzu Zachodnim, to jednak bywają lata, że krzewy bardzo przemarzają, co przekłada się na intensywność kwitnienia. 

Szałwia omszona (Salvia nemorosa)- wygląd, uprawa i pielęgnacja

Szałwia omszona (Salvia nemorosa) jest jedną z moich ulubionych bylin. Pierwszą sadzonkę tej rośliny nabyłem (jak dobrze pamiętam) w 2007 roku. Od tamtej pory w okresie kwitnienia zachwyca przepiękną i bardzo wyrazistą barwą kwiatów. Poniżej zdjęcia i kilka informacji o roślinie oraz jej uprawie i pielęgnacji. 

Dereń biały (Cornus alba) – cięcie derenia białego

W okresie zimy szczególnie cenimy rośliny zimozielone, rośliny o oryginalnym pokroju czy też o barwnych pędach. To dzięki nim ogród w tym smutniejszym okresie, także zachwyca i zachęca do zimowych spacerów. Szczególnie cennym krzewem jest z pewnością dereń biały o ładnie przebarwiających się  pędach.

Marzec w ogrodzie

Gdy pogoda pozwoli marzec staje się najbardziej pracowitym okresem dla posiadaczy ogrodów ozdobnych oraz warzywnika. W tym czasie, należy przygotować ogród, a przede wszystkim rośliny do kolejnego okresu wegetacyjnego.


Lawenda wąskolistna- kilka uwag na temat uprawy i pielęgnacji

Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) w moim ogrodzie pojawiła się w 2007 roku. Zaliczana jest do rodziny jasnowatych, a jej naturalne siedliska występują w Basenie Morza Śródziemnego. 

Barwne krzewuszki (Weigela)- wygląd, uprawa i pielęgnacja

W czerwcu możemy podziwiać piękno kwitnących krzewuszek. W moim ogrodzie rosną niemalże w każdym zakątku. Uwielbiam te krzewy za dekoracyjność, małe wymagania i bardzo obfite kwitnienie.